Nick Szabo
Nick Szabo, Amerikalı bilgisayar bilimci, hukukçu ve kriptografidir. 1990’larda “akıllı sözleşme” kavramını ortaya atmış ve Bitcoin’in öncüllerinden biri olarak kabul edilen “bit gold” fikrini tasarlamıştır. Bazı kişiler onun Satoshi Nakamoto olabileceğini ileri sürmüş, kendisi bunu reddetmiştir.
Akıllı sözleşme
Szabo, 1994’te “akıllı sözleşme” (smart contract) kavramını tanımlayan yazılar yayımladı: sözleşme şartlarının yazılım ve kriptografiyle uygulanması ve taraflar arasındaki güven ihtiyacının azaltılması. Bu fikir yıllar sonra Ethereum gibi platformlarla uygulanabilir hale gelmiştir (Akıllı sözleşme).
Bit gold
1998’de tasarladığı ve 2005’te kamuoyuna anlattığı “bit gold”, hesaplama gücüyle çözülen bulmacaları zincirleyerek dijital kıtlık yaratmayı öneriyordu. Bit gold hiçbir zaman hayata geçirilmedi; ancak iş kanıtı, zaman damgası ve zincirleme yapısıyla Bitcoin’e benzerliği nedeniyle önemli bir öncül sayılır.
Satoshi iddiaları
Yazım üslubu analizleri ve fikirsel yakınlık nedeniyle Szabo’nun Satoshi Nakamoto olabileceği ileri sürülmüştür. Szabo bunu açıkça reddetmiştir. Bu bir kanıta dayalı sonuç değil, spekülasyondur.
Yazıları
Szabo, para tarihi, güven ve kurumlar üzerine yazıları ile tanınır; “güvenilir üçüncü taraflar güvenlik açıklarıdır” görüşü kripto topluluğunda sık alıntılanır.
Mirası ve etkisi
Szabo’nun akıllı sözleşme tanımı, Ethereum’dan yirmi yıl önce yapılmış kavramsal bir öngörüdür. “Güven” ve “kurumlar” üzerine yazıları, Bitcoin’in neden önemli görüldüğünü anlatan temel metinler arasında anılır. Bit gold ise, iş kanıtı ve zincirleme yapının tarihsel gelişimini anlamak için kaynak gösterilir (Bitcoin madenciliği).
Sık sorulan sorular
- Nick Szabo kimdir?
- Akıllı sözleşme kavramını ortaya atan ve bit gold’u tasarlayan bilgisayar bilimci ve hukukçudur.
- Nick Szabo Satoshi Nakamoto mu?
- Kendisi reddetmiştir; kanıt yoktur.
- Bit gold nedir?
- 1998’de tasarlanan, Bitcoin’e ilham veren ancak hiç uygulanmayan dijital para önerisidir.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- Nick Szabo – Smart Contracts (1994) — www.fon.hum.uva.nl